Cawsom wlad iw chadw,
darn o dir yn dyst
ein bod wedi mynnu byw.
Cawsom genedl o genhedlaeth
i genhedlaeth, ac anadlu
ein hanes ni ein hunain.
A chawsom iaith er na cheisiem hi,
oherwydd ei hias oedd yn y pridd eisioes
ai grym anniddig ar y mynyddoedd.

(rhan o Etifeddiaeth gan Gerallt Lloyd Owen)

Fel ein cefndryd yn y gwledydd Celtaidd, - Iwerddon, Yr Alban, Llydaw, Ynys Manaw a Chernyw, mae Cymru, a fun genedl ers dros 1500 mlynedd,yn fyw ac yn iach ac yn effro iawn heddiw. Mae hin wlad syn byrlymu o hanes,o draddodiadau a diwylliant; wedi ei bendithio droeon ag eneiniad Ysbryd Duw ac wedii breintio a thirwedd gogoneddus, yn cyferbynnu or mynyddoedd ir dyffrynoedd, y cymoedd ir mor. Mae sefydlu Cynulliad i Gymru ym 1999 yn gam nodedig ymlaen ar lwybr ein rhyddid,- ein gobeithion an dyheadau ynghyn ar doriad gwawr mileniwm newydd.

Yr iaith Gymraeg yw un or ieithoedd hynaf a siaredir heddiw yn Ewrop, gyda chofnod o farddoniaeth cyn belled yn ol ar 6ed ganrif. Llwyddodd y Gymraeg yn rhyfeddol, i raddau helaeth, i oroesi bygythiad ei chymydog daearyddol agosaf, yr iaith Saesneg,iaith mwyaf pwerus a dylanwadol y byd. Dros y 40 mlynedd diwethaf,gwelwyd statws newydd ir Gymraeg, cynnydd yn ei phoblogrwydd ynghyd ag adfywiad syfrdanol yn ei defnydd mewn ardaloedd a gollodd yr iaith, megis y Gogledd-Ddwyrain a chymoedd y De. Bellach, rhyw 0.5 miliwn syn ei siarad allan o boblogaeth o 3 miliwn,gyda llawer rhagor yn fyd eang ac yn galonogol, mae cynnydd sylweddol yng nghanran y plant ysgol syn derbyn addysg trwyr Gymraeg. Mae dosbarthiadau dysgur iaith i oedolion yn ddirifedi a chanolfannau a mentrau iaith yn y siroedd ar broydd,felly,gyda dyfalbarhad, gallwn sicrhau fod gwytnwch ein pobl yn dwyn ffrwyth ir dyfodol.

HEN GENEDL

Hen genedl, cof hir;
Hen gof, y gwir.
Hen bridd, gwraidd saff;
Hen wraidd, pren praff.
Hen iaith, anadl fer;
Hen anadl, her.

Gerallt Lloyd Owen

Cefndir